W świecie grzybów dzieje się dziś więcej niż kiedykolwiek wcześniej. Coraz częściej sięgamy po ich uprawę nie tylko z pasji, ale także z przekonania o ich ogromnym potencjale zdrowotnym i kulinarnym. Dlatego z radością przedstawiamy artykuł przygotowany przez Konrada Sadowskiego, założyciela firmy MUSHLAS – jednego z najciekawszych młodych projektów w branży grzybiarskiej.
W 2022 roku Konrad założył firmę MUSHLAS i od tej pory z pełnym zaangażowaniem prowadzi uprawy różnych gatunków grzybów. W relatywnie krótkim czasie osiągnął spektakularne rezultaty, a dziś rozwija działalność w kierunku produkcji przemysłowej. Na naszym blogu – oraz na łamach magazynu „Grzyby i Zdrowie” – będzie dzielił się z Czytelnikami wiedzą, doświadczeniem i praktycznymi spostrzeżeniami z codziennej pracy z grzybami.
Poniżej prezentujemy pierwszą część jego artykułu, poświęconą gatunkom grzybów, które człowiek już potrafi z powodzeniem uprawiać. Kolejne części tej serii pojawią się w najbliższych dniach.
GATUNKI GRZYBÓW, KTÓRE POTRAFIMY JUŻ UPRAWIAĆ
Jakie gatunki grzybów obecnie uprawiamy?
Pierwsza odpowiedź to oczywiście pieczarka dwuzarodnikowa (Agaricus bisporus), następnie twardnik japoński (Lentinula edodes) czy boczniak ostrygowaty (Pleurotus ostreatus), a potem… to już pokaże wam Konrad, prezentując możliwości prowadzenia upraw jeszcze innych gatunków smacznych i zdrowych grzybów.
Uprawy grzybów
Autor: Konrad Sadowski
Grzyby uprawne uznaje się obecnie za żywność funkcjonalną, czyli taką, która może mieć prozdrowotne działanie na organizm człowieka dzięki zdolności do produkcji związków biologicznie aktywnych.
Metody ich upraw są nieustannie udoskonalane, a hodowcy coraz częściej wykorzystują najnowsze wyniki badań naukowych.
Największe uprawy grzybów znajdują się w Chinach — ponad 90% światowej produkcji (co w kontekście historycznym dziwić raczej nie powinno)
Polska natomiast jest jednym z liderów w produkcji pieczarki na Świecie, ciągle wzrasta też wielkość upraw boczniaka ostrygowatego. Uprawa innych gatunków grzybów wciąż stanowi jednak w Polsce margines, co stwarza przestrzeń dla wielu przyszłych projektów.
Co nie jest raczej zaskakujące, grzyby zostały wprowadzone do uprawy znacznie później niż rośliny, a pierwsze informacje o ich plantacjach datowane są na dziesiąty wiek naszej ery i pochodzą oczywiście z Chin. Technologie upraw grzybów na skalę przemysłową zostały opracowane dopiero w drugiej połowie XX wieku, na początku XXI obserwujemy już bardzo dynamiczny rozwój uprawnictwa grzybów—nie tylko pod względem powierzchni upraw, ale też i różnorodności gatunkowej. Większość współcześnie prowadzonych upraw zlokalizowana jest w Azji, głównie w Chinach (co też znowu nie stanowi zaskoczenia), dlatego też dane o ich powierzchni oraz rodzaju kultywowanych gatunków są szacunkowe (Chińczycy wykazują się daleko idącą powściągliwością w publikowaniu informacji o znaczeniu ekonomicznym). Zgodnie z ogólnie dostępnymi danymi w roku 2013 najpowszechniej uprawianym gatunkiem grzyba był twardnik japoński (Lentinula edodes)—stanowiąc 22% globalnej produkcji, kolejne gatunki to grzyby z rodzaju boczniak (Pleurotus spp.)—19% oraz gatunki z rodzaju uszak (Auricularia spp.)—18% uprawianych grzybów na naszym globie.
Dlaczego właściwie uprawiamy grzyby? Na pierwszym planie jest oczywiście biznes, zbiory z upraw są nie tylko dużo większe, ale również niezależne od sezonowości zbiorów z siedlisk naturalnych. I oczywiście znacznie tańsze, ponieważ zbieraczom grzybów trzeba odpowiednio zapłacić. Poza tym, uprawiając grzyby mamy pewien wpływ na zawartość różnych związków w ich metabolitach—odpowiednio dobierając skład podłoża. Jak możecie zobaczyć, zdjęcia upraw grzybów często wyglądają jak obrazy z innego Świata. I chyba coś w tym jest, grzyby są trochę kosmitami (a na pewno są kosmopolityczne) i bytują nawet u wrót Kosmosu, a na Ziemi współistnieją z królestwami roślin i zwierząt.
Interesujące: Za jadalne uznaje się około 3000 gatunków grzybów, z czego około 100 z nich pozyskuje się z upraw, a tylko 10 gatunków produkowanych jest na skalę przemysłową.
Zakończenie
To dopiero początek fascynującego artykułu Konrada Sadowskiego o współczesnej uprawie grzybów. W kolejnych częściach poznamy praktyczne aspekty prowadzenia hodowli, ciekawe gatunki o dużym potencjale rynkowym oraz rozwiązania technologiczne, które mogą zrewolucjonizować tę branżę w Polsce.
Artykuł ukazał się również w magazynie nr 1 „Grzyby i Zdrowie”, który łączy świat nauki, praktyki i pasji do grzybów.
O autorze:
Konrad Sadowski – założyciel firmy MUSHLAS. Od 2022 roku prowadzi profesjonalne uprawy grzybów, stale rozwijając swoją działalność i poszerzając wiedzę o hodowli nowych gatunków. Współpracuje z magazynem „Grzyby i Zdrowie”, gdzie dzieli się praktycznym doświadczeniem i pasją do mikologii.
