To druga część artykułu o grzybach w medycynie – pierwszą część znajdziesz tutaj
W poprzedniej części omówiliśmy, czym jest czerwona biotechnologia oraz dlaczego grzyby wzbudzają tak duże zainteresowanie w świecie nauki.
Poniższy artykuł pochodzi z czasopisma „Grzyby i Zdrowie” (numer 2), które znajdziesz również w naszej ofercie. To wartościowe źródło wiedzy dla osób zainteresowanych zdrowiem, grzybami i ich zastosowaniem w nowoczesnej medycynie.
Autorką artykułu jest Katarzyna Sułkowska–Ziaja — naukowiec związana z Uniwersytetem Jagiellońskim Collegium Medicum, specjalizująca się w badaniach nad związkami bioaktywnymi pochodzenia grzybowego.
W tej części przyjrzymy się konkretnym związkom biologicznie aktywnym występującym w grzybach oraz ich potencjalnemu zastosowaniu w terapii.
Biofarmaceutyki i grzyby
Istotnym celem czerwonej biotechnologii jest opracowywanie leków biotechnologicznych, często nazywanych biofarmaceutykami, które są wytwarzane przy użyciu żywych komórek i zaawansowanych technik biotechnologicznych. Grzyby wielkoowocnikowe odgrywają istotną rolę w tym procesie, ponieważ potrafią syntetyzować związki o właściwościach leczniczych.
Badania nad tymi związkami obejmują analizę związków chemicznych, izolację substancji bioaktywnych, ich właściwości biologicznych oraz wyjaśnienie mechanizmów działania, co może prowadzić do opracowania nowych, skutecznych terapii medycznych.
Właściwości biologiczne grzybów
Grzyby wielkoowocnikowe są źródłem związków, które wykazują szerokie działanie biologiczne, w tym przeciwnowotworowe, immunostymulujące, antyoksydacyjne, przeciwwirusowe oraz wspomagające układ nerwowy.
Związki te mogą hamować wzrost komórek nowotworowych, stymulować układ odpornościowy, neutralizować wolne rodniki oraz wspierać funkcjonowanie organizmu na wielu poziomach.
Lentinan z shiitake
Jednym z najlepiej poznanych związków jest lentinan – β-glukan pochodzący z grzyba shiitake (Lentinula edodes).
Wykazuje on silne działanie immunostymulujące, zwiększając aktywność komórek odpornościowych, takich jak makrofagi, limfocyty T oraz komórki NK.
Lentinan jest stosowany jako środek wspomagający w terapii nowotworowej, szczególnie w Japonii, gdzie stanowi element leczenia uzupełniającego.
PSK – związek z wrośniaka
Kolejnym ważnym związkiem jest PSK (polysaccharide-K), znany również jako krestin, pozyskiwany z grzyba Trametes versicolor (wrośniak różnobarwny).
PSK wykazuje działanie immunomodulujące, wspiera układ odpornościowy oraz zwiększa skuteczność terapii przeciwnowotworowych, takich jak chemioterapia i radioterapia.
Jest stosowany jako terapia wspomagająca w leczeniu różnych nowotworów, w tym raka żołądka, jelita grubego oraz piersi.
Agaricus blazei
Jednym z przykładów grzybów o wysokim potencjale biologicznym jest Agaricus blazei Murill.
Zawarte w nim polisacharydy wykazują działanie wspierające układ odpornościowy, przeciwutleniające oraz przeciwnowotworowe.
Badania wskazują, że może on mieć zastosowanie jako element wspomagający terapię różnych chorób.
Antyoksydanty
Grzyby są również źródłem związków o działaniu antyoksydacyjnym, które pomagają neutralizować wolne rodniki.
Ich obecność może ograniczać stres oksydacyjny, spowalniać procesy starzenia oraz wspierać ochronę komórek organizmu.
Działanie przeciwzapalne
Wiele związków pochodzenia grzybowego wykazuje działanie przeciwzapalne oraz wspiera funkcjonowanie układu odpornościowego.
Dzięki temu mogą być wykorzystywane jako element wspomagający terapię chorób przewlekłych oraz autoimmunologicznych.
Przyszłość badań nad grzybami
Dynamiczny rozwój badań nad grzybami wskazuje, że ich znaczenie w medycynie będzie rosło.
Grzyby mogą stać się:
- źródłem nowych leków
- elementem terapii wspomagających
- ważnym komponentem profilaktyki zdrowotnej
Podsumowanie
Grzyby lecznicze to jeden z najbardziej obiecujących kierunków badań we współczesnej medycynie.
👉 Związki takie jak lentinan czy PSK już dziś znajdują zastosowanie w terapii
👉 a kolejne substancje są intensywnie badane
👉 Jeśli chcesz zgłębić temat szerzej, cały numer magazynu „Grzyby i Zdrowie” znajdziesz w naszym sklepie.
O autorce
Katarzyna Sułkowska–Ziaja
Pani docent ma za sobą niemal 30 lat pracy naukowej w Uniwersytecie Jagiellońskim Collegium Medicum, w Katedrze Botaniki Farmaceutycznej.
Specjalizuje się w badaniach nad związkami bioaktywnymi pochodzenia grzybowego.
